Osełka z otworem
Osełka z otworem

Na tle osełek o wyraźnie użytkowym charakterze wyróżniają się niewielkie, starannie oszlifowane przedmioty zaliczane do grupy tzw. osełek sztabkowatych. Ich cechą charakterystyczną, oprócz wspomnianego wyżej bardzo starannego wykonania, jest niewielki otwór nawiercany na jednym z końców, służący do przeciągania rzemyka lub sznurka. Przedmiotom tym przypisuje się różne funkcje. Mogły być używane do ostrzenia niewielkich i delikatnych przedmiotów, na przykład igieł lub końcówek szydeł. Niekiedy noszono je zawieszone na szyi bądź przy pasie w charakterze ozdobnych wisiorków czy zawieszek. Kluczowe znaczenie dla oceny ich funkcji ma surowiec, z jakiego zostały wykonane, odcinek czasu, w którym były użytkowane, oraz kontekst znalezienia. Osełki wykonane z fyllitu, odkryte na Wzgórzu Zamkowym i na Podzamczu w nawarstwieniach datowanych na IX–XI stulecie wraz z innymi, w charakterystyczny sposób zdobionymi przedmiotami, mogą świadczyć o związkach mieszkańców Szczecina z kulturą Skandynawii.